Η ακτινοβολία παντού γύρω μας!

Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα: σχηματική αποτύπωση των ακτινοβολιών που απαντώνται στη φύση και παράγονται από τεχνητές πηγές

Με τον όρο ακτινοβολία περιγράφεται η διάδοση ενέργειας στο χώρο είτε με τη μορφή σωματιδίων (π.χ. ηλεκτρόνια) είτε με τη μορφή κυμάτων (π.χ. ραδιοκύματα).

Συνυπάρχουμε με τις ακτινοβολίες σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας, καθώς μας περιβάλλει ένα μεγάλο σύνολο, φυσικών και τεχνητών πηγών ακτινοβολίας. Με τις αισθήσεις μας, αντιλαμβανόμαστε μόνο μια πολύ μικρή περιοχή του φάσματος των ακτινοβολιών: το ορατό φως μέσω της όρασης και τις υπέρυθρες ακτινοβολίες μέσω της θερμότητας.Ο κόσμος τους άρχισε να γίνεται αντιληπτός τον τελευταίο αιώνα, λόγω της ανάπτυξης τεχνητών μέσων ανίχνευσής τους.

Φυσικές πηγές ακτινοβολίας είναι τα φυσικά ραδιοϊσότοπα τα οποία βρίσκονται στο έδαφος και στο υπέδαφος, στον αέρα, στο νερό και υπάρχουν από το σχηματισμό της γης. Φυσική πηγή ακτινοβολίας είναι και ο ήλιος, αλλά και η κοσμική ακτινοβολία που εκπέμπουν τα ουράνια σώματα.

Τεχνητές πηγές ακτινοβολίας είναι τα μηχανήματα παραγωγής ακτινοβολιών, π.χ. τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται σε ιατρικές εφαρμογές, οι λαμπτήρες, τα ραντάρ, οι κεραίες κ.α.

Η ακτινοβολία χαρακτηρίζεται από το μήκος κύματος ή τη συχνότητά της και την ενέργεια που φέρει. Ανάλογα με την ενέργειά της και τις επιδράσεις που επάγει στην ύλη, η ακτινοβολία διακρίνεται σε δυο μεγάλες κατηγορίες: την ιοντίζουσα ακτινοβολία και τη μη ιοντίζουσα ακτινοβολία.

Η ακτινοβολία ονομάζεται ιοντίζουσα όταν έχει ενέργεια ικανή να εισχωρήσει στην ύλη και να προκαλέσει ιοντισμό των ατόμων της. Οι ακτίνες-Χ, οι ακτίνες-γ, τα ηλεκτρόνια, τα πρωτόνια, τα νετρόνια είναι ιοντίζουσες ακτινοβολίες.

Όταν η ακτινοβολία μεταφέρει σχετικά χαμηλή ενέργεια, η οποία δεν μπορεί να προκαλέσει ιοντισμό της ύλης, ονομάζεται μη-ιοντίζουσα. Η ενέργεια ωστόσο που μεταφέρει η μη-ιοντίζουσα ακτινοβολία είναι ικανή να προκαλέσει ηλεκτρικές, χημικές και θερμικές επιδράσεις στην ύλη. Μη-ιοντίζουσα είναι η ακτινοβολία που καλύπτει το φάσμα από τα χαμηλόσυχνα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία μέχρι την υπεριώδη ακτινοβολία.

Η ακτινοβολία επιδρά στον οργανισμό κατά τρόπο πολύπλοκο, άλλοτε ευεργετικά και άλλοτε βλαβερά, ανάλογα με το είδος, την έντασή της και την ενέργεια που μεταφέρει.

Ιοντίζουσες είναι οι ακτινοβολίες που μεταφέρουν ενέργεια ικανή να εισχωρήσει στην ύλη, να προκαλέσει ιοντισμό των ατόμων, να διασπάσει βίαια χημικούς δεσμούς και να προκαλέσει βιολογικές βλάβες στον ανθρώπινο οργανισμό.

Ο ιοντισμός ενός ουδέτερου ατόμου είναι η βίαιη απομάκρυνση ενός ηλεκτρονίου από τις στοιβάδες του, λόγω εξωτερικού αιτίου, με αποτέλεσμα την παραγωγή δύο αντίθετα φορτισμένων ιόντων, του θετικού ατόμου και του αρνητικού ηλεκτρονίου.

Οι γνωστότερες ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι οι ακτίνες Χ που χρησιμοποιούνται ευρέως στην ιατρική, καθώς και οι ακτινοβολίες α, β, και γ που εκπέμπονται από τους ασταθείς πυρήνες ατόμων.

Περισσότερα...

Μη ιοντίζουσα, ή γνωστή και ως ηλεκτρομαγνητική, είναι η ακτινοβολία που μεταφέρει σχετικά μικρή ενέργεια, που δεν προκαλεί ιοντισμό, είναι ικανή όμως να προκαλέσει ηλεκτρικές, χημικές και θερμικές επιδράσεις στον οργανισμό.

Πρόκειται για ταλαντώσεις ηλεκτρικών και μαγνητικών πεδίων που διαδίδονται στο χώρο υπό τη μορφή κύματος. Τα διάφορα είδη ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας διακρίνονται μεταξύ τους ανάλογα με τη συχνότητα ή το μήκος του διαδιδόμενου κύματος.

Περισσότερα...
DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd