Στην ακτινοθεραπεία, η ακτινοβολία χρησιμοποιείται για να καταστρέψει τα νεοπλασματικά κύτταρα (καρκινικούς όγκους). Η θεραπεία σχεδιάζεται προσεκτικά για να εξασφαλιστεί ότι σωστή δόση ακτινοβολίας προσδίδεται στη σωστή περιοχή του όγκου, ενώ ταυτόχρονα η δόση στους φυσιολογικούς ιστούς ελαχιστοποιείται, ώστε η βλάβη στα υγιή όργανα να είναι ελάχιστη.

Στην ακτινοθεραπεία, η δόση ακτινοβολίας στον όγκο είναι αρκετές χιλιάδες ή και εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τη δόση σε σύγκριση με διαγνωστικές εξετάσεις με ακτίνες Χ ή πυρηνικής ιατρικής.

Η ακτινοθεραπεία γίνεται με διάφορους τρόπους, τεχνικές και τύπους ακτινοβολίας.

Τα συνήθη στάδια κατά την ακτινοθεραπεία με συμβατικές τεχνικές είναι:

  1. Απεικονιστικό στάδιο, όπου εντοπίζεται ο καρκινικός όγκος. Συνήθως, η απεικόνιση γίνεται με αξονικό τομογράφο, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθούν και μαγνητικός τομογράφος, PET/ CT ή υπέρηχοι. 
  2. Καθορισμός της έκτασης του όγκου και της περιοχής που πρέπει να ακτινοβοληθεί. Στη συνέχεια γίνεται ο σχεδιασμός της θεραπείας με κατάλληλα υπολογιστικά συστήματα σχεδιασμού πλάνων θεραπείας (ΣΣΠΘ). Οι αξονικές τομογραφίες του κάθε ασθενούς εισάγονται στο ΣΣΠΘ και σχεδιάζονται οι παράμετροι ακτινοβόλησης (π.χ. κατεύθυνση, γωνία πρόσπτωσης) και ο χρόνος ακτινοβόλησης.
  3. Εξομοίωση θεραπείας μέσω αναπαράστασης της ακτινοβόλησης με τον εξομοιωτή ακτινοθεραπείας, ο οποίος είναι ένα εξειδικευμένο ακτινολογικό σύστημα ή αξονικός τομογράφος. Εκεί τοποθετούνται «σημάδια» εξωτερικά στον ασθενή, ώστε να είναι σαφής η τοποθέτηση του ασθενούς κατά την ακτινοθεραπεία. (Το 3ο στάδιο μπορεί να προηγείται του 2ου, ανάλογα με τις ακολουθούμενες διαδικασίες).
  4. Ακτινοβόληση αθενούς με τα συστήματα και πηγές ακτινοθεραπείας.

Το κύριο χαρακτηριστικό της ακτινοθεραπείας είναι η εξατομίκευση της θεραπείας, δηλαδή ο σχεδιασμός θεραπείας, η δόση, ο αριθμός συνεδριών, η τεχνική ακτινοβόλησης, η τοποθέτηση του ασθενούς στο σύστημα/μηχάνημα είναι ξεχωριστά και ιδιαίτερα για κάθε ασθενή. Η πιο συνήθης ακτινοθεραπεία καρκινικών όγκων γίνεται με εξωτερική ακτινοβόληση. Δέσμες γ ή Χ ακτινοβολίας ή ηλεκτρονίων κατευθύνονται υπό διάφορες γωνίες και θέσεις εξωτερικά του ασθενούς και «εστιάζουν» στην περιοχή του όγκου. Κάθε ακτινοβόληση διαρκεί 1-2 λεπτά και η συνολική συνεδρία μερικά λεπτά. Συνήθως διενεργούνται αρκετές ημερήσιες συνεδρίες (π.χ. 20-30) σε μια περίοδο περίπου 6 εβδομάδων. Με την «κλασματοποίηση» αυτή των δόσεων δίνεται το χρονικό περιθώριο στους επιδιορθωτικούς μηχανισμούς των υγιών κυττάρων να αναπλάσουν τυχόν βλάβες. Για την εξωτερική ακτινοβόληση χρησιμοποιούνται οι γραμμικοί επιταχυντές και τα συστήματα κοβαλτίου. Σύγχρονες τεχνικές εξωτερικής ακτινοθεραπείας είναι η στερεοτακτική - ακτινοχειρουργική, όπου εκατοντάδες πολύ λεπτές δέσμες εισέρχονται από διαφορετικές γωνίες και κατευθύνσεις και καταστρέφουν πολύ εντοπισμένους (π.χ. σε επίπεδο μικρότερο του χιλιοστού) καρκινικούς όγκους, αφήνοντας ανέπαφους τους υγιείς ιστούς. 

Άλλες μορφές ακτινοθεραπείας είναι η ενδοκοιλοτική, ενδοαυλική και ενδοϊστική ακτινοθεραπεία. Σε αυτές συγκαταλέγεται η βραχυθεραπεία γυναικολογικών περιστατικών (π.χ. καρκίνος τραχήλου μήτρας), όπου ειδικοί εφαρμογείς σωλήνες μικρής διαμέτρου) εισάγονται σε κοιλότητες ή αυλούς του σώματος ή ενδοϊστικά. Μία ραδιενεργή πηγή, συνήθως ιρίδιο 192 (Ir-192), εισάγεται μηχανικά στον εφαρμογέα και ακτινοβολεί τον όγκο εσωτερικά, προσδίδοντας μεγάλες δόσεις τοπικά στον όγκο (σε επαφή). Μετά το πέρας της συνεδρίας η πηγή επιστρέφει στο μηχάνημα βραχυθεραπείας.

Μια άλλη μορφή είναι η ενδοϊστική θεραπεία του καρκίνου του προστάτη, όπου μικρές ραδιενεργές πηγές ιωδίου 125 (Ι-125) εμφυτεύονται χειρουργικά στον όγκο και παραμένουν μέσα στον ασθενή.

Our website is protected by DMC Firewall!