Εθνικό πλαίσιο διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων

To εθνικό πλαίσιο διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων βασίζεται στην ευρωπαϊκή Οδηγία 2011/70/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 2011 σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικού πλαισίου για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, η οποία μεταφέρθηκε στην εθνική νομοθεσία με την έκδοση του π.δ. 122, ΦΕΚ 177/Α/12.08.2013 και του π.δ. 91, ΦΕΚ 130/Α/01.09.2017. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση, από την παραγωγή έως και την τελική διάθεση, των ραδιενεργών αποβλήτων που παράγουν. 

Θεμελιώδη σημεία της εθνικής πολιτικής

Στην Ελλάδα, τα θεμελιώδη σημεία της εθνικής πολιτικής είναι τα ακόλουθα:

  • η διάθεση (δηλαδή μόνιμη και οριστική εναπόθεση, χωρίς πρόθεση επανάκτησης) ραδιενεργών αποβλήτων επιτρέπεται μόνο για ραδιενεργά απόβλητα που παράγονται εντός της Ελληνικής επικράτειας και πραγματοποιείται σε εγκεκριμένη εγκατάσταση διάθεσης εντός της χώρας. Μέχρι την ίδρυση τέτοιας εγκατάστασης διάθεσης η διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων που παράγονται εντός της Ελληνικής επικράτειας πραγματοποιείται με μεθόδους προσωρινής αποθήκευσης,
  • ο παραγωγός των ραδιενεργών αποβλήτων έχει την αποκλειστική ευθύνη της διαχείρισής τους,
  • απαγορεύεται η εισαγωγή αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων για οποιοδήποτε σκοπό, συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας, αποθήκευσης ή διάθεσης εντός των συνόρων της χώρας,
  • τα αναλωθέντα καύσιμα ερευνητικών αντιδραστήρων, π.χ. τα αναλωθέντα πυρηνικά καύσιμα του μοναδικού ερευνητικού αντιδραστήρα (πειραματικός αντιδραστήρας του ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος"), επιστρέφονται οριστικά σε χώρα προμηθεύτρια ή παραγωγό καυσίμων ερευνητικών αντιδραστήρων, με βάση εφαρμοστέες διεθνείς συμφωνίες, που συνάπτονται υποχρεωτικά κατά την εισαγωγή του πυρηνικού καυσίμου,
  • η εισαγωγή κλειστών ραδιενεργών πηγών προϋποθέτει τη δέσμευση του κατόχου ότι, όταν τεθούν εκτός χρήσης, θα επιστραφούν στον κατασκευαστή τους ή σε άλλη εγκεκριμένη εγκατάσταση διαχείρισης του εξωτερικού (back-end solution), 
  • εφαρμόζονται επιστημονικά αποδεκτές και τεκμηριωμένες τεχνικές λύσεις και διαδικασίες για τη διαχείριση,
  • η αποθήκευση ραδιενεργών υλικών και αποβλήτων δεν συνιστά λύση τελικής διαχείρισης, ο δε μέγιστος χρόνος φύλαξης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 100 χρόνια σε εγκεκριμένη ειδική εγκατάσταση διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων και 10 χρόνια σε εγκεκριμένους χώρους εντός της εγκατάστασης όπου παρήχθησαν,
  • σε περιοδική βάση δεκαετίας, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, προκηρύσσεται πρόγραμμα απόσυρσης κλειστών ραδιενεργών πηγών και άλλων ραδιενεργών υλικών, με σκοπό την οργανωμένη προώθησή τους για περαιτέρω διαχείριση σε κατάλληλες εγκαταστάσεις ανακύκλωσης και διαχείρισης ραδιενεργών υλικών του εξωτερικού, πριν αυτά καταστούν ραδιενεργά απόβλητα,
  • η εντός της χώρας διαχείριση, από την παραγωγή έως και τη διάθεση, αφορά στα απόβλητα που υπάγονται στη δικαιοδοσία του ελληνικού κράτους, ενώ παράλληλα δίνεται η δυνατότητα διερεύνησης Ευρωπαϊκών συνεργασιών και κοινών δράσεων (regional solutions), με σκοπό τη σύναψη διακρατικών συμφωνιών για την αποστολή ραδιενεργών αποβλήτων στο εξωτερικό προς ανακύκλωση ή τελική διαχείριση (διάθεση).

Η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2011/70/Ευρατόμ

Σε εθνικό επίπεδο, η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2011/70/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 2011 σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικού πλαισίου για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων (Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 199 της 02/08/2011 σ. 0048 – 0056):

  • συμπληρώνει τους Εθνικούς Κανονισμούς Ακτινοπροστασίας [Κοινή Υπουργική Απόφαση υπ’ αριθμ. 1014 (ΦΟΡ) 94 της 6ης Μαρτίου 2001 (Β' 216)], με πρόσθετες διατάξεις που αφορούν την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων, και αυστηροποιεί το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, καθώς έχει διατάξεις σχετικές με τη χάραξη νέας εθνικής πολιτικής, στρατηγικής και προγράμματος διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων.
  • καλύπτει απαιτήσεις συμμόρφωσης, που προκύπτουν και από άλλες συμβατικές υποχρεώσεις της Ελλάδας, όπως αυτές της Κοινής Σύμβασης για την Ασφάλεια της Διαχείρισης Αναλωθέντων Καυσίμων και την Ασφάλεια της Διαχείρισης Ραδιενεργών Αποβλήτων [ν.2824/2000 (Α' 90)].
  • επιβεβαιώνει τη βούληση της Πολιτείας για εφαρμογή μιας συγκροτημένης και μακροπρόθεσμης πολιτικής αναφορικά με την ασφάλεια κατά τη χρήση των ιοντιζουσών ακτινοβολιών και ειδικότερα των ραδιενεργών πηγών. Πρόσθετα, παρέχεται στην ΕΕΑΕ ειδική και ορισμένη εξουσιοδότηση για την άσκηση των ρυθμιστικών της αρμοδιοτήτων αναφορικά με τη διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων στη χώρα, με στόχο την προάσπιση της υγείας του πληθυσμού από τους ενεχόμενους κινδύνους.

 -- Δείτε την Εθνική Έκθεση για την προσαρμογή στις απαιτήσεις της Οδηγίας 2011/70/Ευρατόμ (Νοέμβριος 2015).

-- Δείτε τους φορείς υλοποίησης της εθνικής πολιτικής.

Εθνικό κανονιστικό πλαίσιο

Το εθνικό πλαίσιο αποτελούν τα ακόλουθα νομοθετικά κείμενα:

  1. Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2011/70/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 2011 περί θεσπίσεως κοινοτικού πλαισίου για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, Προεδρικό διάταγμα 122, ΦΕΚ 177/Α/12.08.2013
  2. Νομοθετικό, ρυθμιστικό και οργανωτικό πλαίσιο για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων και τροποποίηση του π.δ. 122/2013, Προεδρικό διάταγμα 91, ΦΕΚ 130/Α/01.09.2017
  3. Καθορισμός της εθνικής πολιτικής για τη διαχείριση των αναλωθέντων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων, Απόφαση 131207/Ι3/20.08.2015, ΦΕΚ 858/Β/27.08.2015
  4. Εθνικό Πρόγραμμα για τη διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, Απόφαση Π/112/214196/30.12.2015, ΦΕΚ 2941/Β/31.12.2015
  5. Κύρωση της Κοινής Σύμβασης για την ασφάλεια της διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων και την ασφάλεια της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων, Ν. 2824/2000, ΦΕΚ 90/Α/16.03.2000.
  6. Έγκριση Κανονισμών Ακτινοπροστασίας, Απόφαση 1014(ΦΟΡ) 94, ΦΕΚ 216/Β/06.03.2001
  7. Έλεγχος των κλειστών πηγών υψηλής ραδιενέργειας και των έκθετων πηγών, Απόφαση 10828/ΕΦΑ (1897), ΦΕΚ 859/Β/10.07.2006

Επισημαίνεται ότι τα νομοθετήματα 6 και 7 είναι υπό αναθεώρηση, δεδομένης της επικείμενης μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας 2013/59/Ευρατόμ (νέα βασικά πρότυπα ασφάλειας έναντι των ιοντιζουσών ακτινοβολιών). 

Our website is protected by DMC Firewall!