Κατηγορίες ραδιενεργών αποβλήτων στην Ελλάδα

Τα παραγόμενα στην Ελλάδα ραδιενεργά απόβλητα προκύπτουν από τις εγκεκριμένες εφαρμογές των ιοντιζουσών ακτινοβολιών, που ενέχουν χρήση ραδιοϊσοτόπων με τη μορφή ανοικτών ή κλειστών ραδιενεργών πηγών. Κατά κύριο λόγο, αυτές αφορούν στον τομέα της ιατρικής (πυρηνική ιατρική και ακτινοθεραπεία) και κατά δεύτερο λόγο στους τομείς της βιομηχανίας και έρευνας.

Στην πλειονότητά τους, τα παραγόμενα από αυτές τις εφαρμογές (νοσοκομειακά) ραδιενεργά απόβλητα είναι βραχύβια, χαμηλού επιπέδου απόβλητα, τα οποία μετά από επί τόπου διαχείριση, πέφτουν κάτω από τα όρια αποδέσμευσης, και μπορούν να αποδεσμευτούν στο περιβάλλον.

Εκτός από τα νοσοκομειακά ραδιενεργά απόβλητα, στη χώρα μας παράγονται σχετικά μικρές μεν, αλλά υπαρκτές ποσότητες ραδιενεργών αποβλήτων που χρήζουν διαχείρισης.

Δείτε την απογραφή των ραδιενεργών αποβλήτων της χώρας (Νοέμβριος 2015). 

Ανάλογη παραγωγή ραδιενεργών αποβλήτων αναμένεται και στο μέλλον. Ενδεικτικά:

  • μεσαίου επιπέδου απόβλητα είναι δυνατόν να προκύψουν από την εγκατάσταση του ερευνητικού πυρηνικού αντιδραστήρα του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», κατά τη φάση του παροπλισμού και της αποξήλωσης. Επισημαίνεται ότι τα αναλωθέντα καύσιμα του ερευνητικού πυρηνικού αντιδραστήρα συνιστούν μεν υψηλού επιπέδου απόβλητα, ωστόσο, με βάση τις ισχύουσες, συναφθείσες κατά την εισαγωγή του καυσίμου διεθνείς συμφωνίες, επιστρέφονται στην προμηθεύτρια χώρα (ΗΠΑ) και συνεπώς δεν αποτελούν ραδιενεργά απόβλητα για τη χώρα μας.
  • ραδιενεργά απόβλητα (χαμηλού επιπέδου) προκύπτουν κατά την αποξήλωση κάποιων τύπων αλεξικέραυνων και πυρανιχνευτών.
  • υπάρχουν μεμονωμένες περιπτώσεις εντοπισμού ραδιενεργών πηγών και υλικών σε φορτία παλαιών μετάλλων τα οποία (μέταλλα) εισάγονται προς ανακύκλωση από ελληνικές βιομηχανίες ανακύκλωσης μετάλλων ή σε υλικά της βιομηχανίας, ραδιορυπασμένα από φυσική ραδιενέργεια. Οι ραδιενεργές αυτές πηγές και υλικά αποτελούν ραδιενεργά απόβλητα.
  • ραδιενεργά απόβλητα μπορεί να καταστούν ραδιενεργές πηγές, οι οποίες για διάφορους λόγους (π.χ. κλοπή, απώλεια, εγκατάλειψη) καθίστανται "έκθετες", δηλαδή εκτός κανονιστικού ελέγχου (orphan sources). 

Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, η τελική διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: είτε με αποδέσμευση στο περιβάλλον, εφόσον πληρούνται τα θεσμοθετημένα επίπεδα αποδέσμευσης, είτε με διάθεση (μόνιμη και οριστική εναπόθεση, χωρίς πρόθεση επανάκτησης) σε εγκεκριμένη εγκατάσταση διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων. Η απλή αποθήκευση των ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκεκριμένους χώρους δεν συνιστά τρόπο τελικής διαχείρισης.

Στην χώρα δεν υπάρχει εγκατάσταση διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων. Λειτουργεί, ωστόσο, μονάδα προσωρινής αποθήκευσης ραδιενεργών πηγών και αποβλήτων στο ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος". 

Σύμφωνα με την Οδηγία 2011/70/Ευρατόμ, κάθε κράτος μέλος είναι υπεύθυνο και αναλαμβάνει τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων που παράγονται εντός της επικράτειας. Το Ελληνικό κράτος έχει την υποχρέωση να διαχειρίζεται τα ραδιενεργά απόβλητα που παράγονται από δραστηριότητες εντός της χώρας και υπάγονται στη δικαιοδοσία του ελληνικού κράτους, σύμφωνα με τις βασικές αρχές της «εθνικής πολιτικής», όπως περιγράφεται στο άρθρο 4 του π.δ. 122/2013 και το εθνικό πρόγραμμα

 

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd