Δοσιμετρία φακού του οφθαλμού

Η δοσιμετρία του φακού του οφθαλμού μπορεί να καταδείξει τις περιπτώσεις όπου η δόση ακτινοβολίας στον φακό του οφθαλμού των εκτιθέμενων εργαζομένων είναι σημαντική, ώστε να ληφθούν οι απαραίτητες δράσεις για τη μείωσή της και τη συνακόλουθη μείωση του κινδύνου πρόκλησης καταρράκτη.

Σύμφωνα με αποτελέσματα επιστημονικών μελετών και τις συστάσεις της ICRP (International Commission on Radiological Protection), το κατώφλι δόσης στο φακού του οφθαλμού που μπορεί να προκαλέσει καταρράκτη είναι σημαντικά μικρότερο από το μέχρι πρότινος εκτιμώμενο. Ως συνέπεια, το όριο ισοδύναμης δόσης για τον φακό του οφθαλμού για τους εκτιθέμενους εργαζόμενους είναι πλέον 20 mSv ανά έτος ή 100 mSv κατά τη διάρκεια πέντε συνεχόμενων ετών, με την επιφύλαξη της μέγιστης δόσης των 50 mSv σε ένα μεμονωμένο έτος. Σημειώνεται ότι το αντίστοιχο όριο για το κοινό παραμένει στα 15 mSv ανά έτος.

Ποιοι είναι οι εκτιθέμενοι εργαζόμενοι που ενδέχεται να ξεπεράσουν το όριο;

Σε κάθε περίπτωση χρήσης ιοντιζουσών ακτινοβολιών θα πρέπει να υπολογιστεί εκ των προτέρων η πιθανότητα η δόση στον φακό του οφθαλμού να ξεπεράσει το όριο. Λαμβανομένων υπόψη της διεθνούς βιβλιογραφίας και των δεδομένων του Εθνικού Αρχείου Δόσεων οι εκτιθέμενοι εργαζόμενοι που ενδέχεται να ξεπεράσουν το όριο για τον φακό του οφθαλμού μπορεί να είναι:

  • εργαζόμενοι που εμπλέκονται σε πρακτικές της πυρηνικής ιατρικής, παραγωγής ραδιοφαρμάκων, ακτινοσκοπικά καθοδηγούμενες επεμβατικές πρακτικές, κτηνιατρικές πρακτικές, βιομηχανικής ραδιογραφίας, και εργαζόμενοι που αναλαμβάνουν καθήκοντα και ευθύνες για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Πρόκειται για εκτιθέμενους εργαζόμενους με υπολογίσιμη πιθανότητα να ξεπεράσουν το όριο.
  • ιατροί σε επεμβατικές πρακτικές καθοδηγούμενες με χρήση ιοντίζουσας ακτινοβολίας, κυρίως σε πρακτικές της επεμβατικής ακτινολογίας και καρδιολογίας. Πρόκειται για εκτιθέμενους εργαζόμενους με σημαντική πιθανότητα να ξεπεράσουν το όριο.

Μπορεί η δόση στον φακό του οφθαλμού να υπολογιστεί με τη βοήθεια του δοσιμέτρου σώματος;

Σε περιπτώσεις όπου η έκθεση του εργαζόμενου λαμβάνει χώρα σε ομοιόμορφα πεδία ακτινοβολίας φωτονίων οι ενδείξεις των δοσιμέτρων σώματος που φέρονται εκτός της ακτινοπροστατευτικής ποδιάς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εκτίμηση της δόσης του φακού του οφθαλμού.

Αντίθετα, σε περιπτώσεις πρακτικών όπου χρησιμοποιούνται πεδία ιοντίζουσας ακτινοβολία φωτονίων χαμηλής ενέργειας, ή μη ομοιόμορφα πεδία, ή πεδία ακτινοβολίας β, η δόση στον φακό του οφθαλμού ενδέχεται να διαφέρει σημαντικά από την καταγεγραμμένη δόση από το δοσίμετρο σώματος.

Ποια είναι τα κατάλληλα μέτρα προστασίας;

Η λήψη κατάλληλων μέτρων προστασίας είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί ότι η δόση στον φακό του οφθαλμού δεν θα ξεπεράσει τα θεσπισμένα όρια. Τα μέτρα προστασίας για τον περιορισμό της δόσης στον φακό του οφθαλμού μπορεί να είναι μεταξύ άλλων:

  1. Η χρήση ατομικού εξοπλισμού ακτινοπροστασίας (π.χ. προστατευτικά γυαλιά). Για έκθεση σε ακτινοβολία β μπορούν να χρησιμοποιηθούν γυαλιά από Perspex ή από παρόμοιο υλικό, ενώ για έκθεση σε ακτινοβολία Χ ή/και γ προτείνεται η χρήση γυαλιών που περιέχουν μόλυβδο. Συστήνεται τα γυαλιά να έχουν πλάγια κάλυψη ή σχήμα τέτοιο που να καλύπτει και από την πλαϊνή πλευρά τα μάτια και να ταιριάζουν, όσο είναι εφικτό, στο πρόσωπο του εργαζόμενου.
  2. Οι κατάλληλες θωρακίσεις για τη μείωση της έκθεσης των ματιών. Στις ακτινοσκοπικά καθοδηγούμενες επεμβατικές πρακτικές η χρήση του πετάσματος οροφής μπορεί να μειώσει σημαντικά την έκθεση του άνω μέρος του σώματος του εργαζομένου.
  3. Η θέσπιση κανόνων και οι διοικητικοί έλεγχοι για τον έλεγχο της έκθεσης σε ιοντίζουσα ακτινοβολία και τη διασφάλιση της ορθής πρακτικής κατά την εργασία με αυτή (π.χ. σύσταση γραπτών οδηγιών που πρέπει να ακολουθούνται κατά τις συνήθεις πρακτικές ή σχέδια και διαδικασίες απόκρισης σε έκτακτη ανάγκη).
  4. Για τους εργαζόμενους κατηγορίας Α (εργαζόμενοι που ενδέχεται λαμβάνουν ισοδύναμη δόση για τον φακό του οφθαλμού υψηλότερη των 15 mSv ανά έτος) κατάλληλο σύστημα παρακολούθησης βασισμένο σε μετρήσεις από υπηρεσία δοσιμετρίας.
  5. Η συνεχής κατάρτιση και εκπαίδευση του προσωπικού σε θέματα ακτινοπροστασίας.

 

Συστηματική δοσιμέτρηση φακού του οφθαλμού

Η εκτίμηση της δόσης στον φακό του οφθαλμού πρέπει να προηγείται της συστηματικής δοσιμέτρησής του και μπορεί να γίνει μέσα από διάφορες μεθόδους, όπως η παρακολούθηση των επιπέδων έκθεσης του χώρου εργασίας, η προσομοίωση των μετρήσεων και οι μετρήσεις επιβεβαίωσης.

Η πιο αξιόπιστη μέθοδος για τον προσδιορισμό της ισοδύναμης δόσης στο φακό του οφθαλμού είναι η μέτρηση του ατομικού ισοδύναμου δόσης σε βάθος τριών χιλιοστών, Hp(3), χρησιμοποιώντας δοσίμετρο τοποθετημένο κοντά, όσο είναι εφικτό, στον οφθαλμό που αναμένεται να εκτεθεί περισσότερο και βαθμονομημένο σε κατάλληλο ομοίωμα κεφαλής.

Στην περίπτωση χρήσης γυαλιών ή μάσκας συνιστάται η τοποθέτηση του δοσιμέτρου εκτός των μέσων ακτινοπροστασίας και η χρήση κατάλληλων συντελεστών για τη διόρθωση της δόσης.

Συνιστάται τα αποτελέσματα της ατομικής παρακολούθησης να χρησιμοποιούνται για την επαλήθευση των παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν κατά την εκ των προτέρων εκτίμηση της δόσης στον φακό του οφθαλμού.

Το παρακάτω λογικό διάγραμμα μπορεί να βοηθήσει στην απόφαση για το αν κάποιος εργαζόμενος πρέπει να παρακολουθείται συστηματικά με χρήση δοσιμέτρου φακού του οφθαλμού.

fakos diagramma 2

Η ΕΕΑΕ ως υπεύθυνη για την τήρηση του Εθνικού Αρχείου Δόσεων, έχει ήδη προβεί στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτό δεδομένα που αφορούν την εκτίμηση της δόσης στον φακό του οφθαλμού των εκτιθέμενων εργαζόμενων.

Επίσης, το Τμήμα Δοσιμετρίας της ΕΕΑΕ παρέχει την υπηρεσίες δοσιμέτρησης για τον φακό του οφθαλμού ήδη από το 2014 χρησιμοποιώντας το δοσίμετρο που φαίνεται στην εικόνα.

ΑΠΟΔΟΧΗ COOKIES
Το eeae.gr χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.
Διαβάστε περισσότερα ΑΠΟΔEΧOMAI
DMC Firewall is a Joomla Security extension!