Η ΕΕΑΕ παρακολουθεί τα επίπεδα ραδιενέργειας περιβάλλοντος στη χώρα. Επίσης, λειτουργεί εργαστήριο μετρήσεων ραδιενέργειας περιβάλλοντος και εκδίδει σχετικά πιστοποιητικά μετρήσεων.
Η ΕΕΑΕ παρακολουθεί τα επίπεδα ραδιενέργειας περιβάλλοντος στη χώρα. Επίσης, λειτουργεί εργαστήριο μετρήσεων ραδιενέργειας περιβάλλοντος και εκδίδει σχετικά πιστοποιητικά μετρήσεων. Το έτος 2023 το πρόγραμμα εποπτείας ραδιενέργειας περιβάλλοντος υλοποιήθηκε μέσω των ακόλουθων δράσεων:
Λειτουργία τηλεμετρικού δικτύου μέτρησης ραδιενέργειας περιβάλλοντος
Το τηλεμετρικό δίκτυο μέτρησης ραδιενέργειας περιβάλλοντος αποτελείται από 23 σταθμούς μέτρησης της διάχυτης ολικής γ-ακτινοβολίας στον αέρα και 3 σταθμούς μέτρησης της ραδιενέργειας στα αιωρούμενα μικροσωματίδια (αεροζόλ) της ατμόσφαιρας.
Για την εξασφάλιση της κατά το δυνατόν αδιάλειπτης λειτουργίας του τηλεμετρικού δικτύου, το 2023 απαιτήθηκε να πραγματοποιηθούν 35 επιτόπιες και 160 απομακρυσμένες επισκευές.
Εποπτεία επιπέδων ραδιενέργειας στο πόσιμο νερό
Η παρακολούθηση των επιπέδων ραδιενέργειας στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης βασίζεται στην Ευρωπαϊκή Οδηγία 2013/51/Ευρατόμ, σχετικά με τη θέσπιση απαιτήσεων προστασίας της υγείας του πληθυσμού από ραδιενεργές ουσίες που περιέχονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης και η οποία μεταφέρθηκε στην εθνική νομοθεσία με την ΚΥΑ Π/112/1057/2016 (ΦΕΚ 241/Β).
Κατά το έτος 2023, για τον ραδιολογικό έλεγχο σε νερό ανθρώπινης κατανάλωσης εκδόθηκαν από την ΕΕΑΕ, 1.714 πιστοποιητικά καταλληλότητας. Σε κανένα δείγμα δεν διαπιστώθηκε υπέρβαση των επιπέδων συγκέντρωσης των φυσικών ραδιονουκλιδίων που να απαιτούν τη λήψη απαραίτητων μέτρων προστασίας και μέτρων αποκατάστασης.
Ραδόνιο
Στο πλαίσιο του ΕΣΧΕΔΡΑ (Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων κινδύνων από την έκθεση στο ραδόνιο – ΚΥΑ 43374/2020, ΦΕΚ 1881/Β) πραγματοποιήθηκαν εντός του 2023 συνολικά 218 μετρήσεις ραδονίου, σε κατοικίες και σε χώρους εργασίας. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών αφορά στη δημιουργία του εθνικού χάρτη ραδονίου.
Ειδικές μετρήσεις περιβαλλοντικής επόπτευσης
Το 2023 πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις για τον προσδιορισμό της συγκέντρωσης φυσικών και τεχνητών ραδιονουκλιδίων σε δείγματα: μικτής δίαιτας, φίλτρων αέρα, περιβαλλοντικά δείγματα που συλλέχθηκαν από πρώην βιομηχανικούς χώρους.
Eπίσης, κατά το έτος 2023 πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες υδάτων, σε λίμνες της Περιφέρειας Πελοποννήσου (Δόξα Φενεού, Μούστου, Λάδωνα, Μεγαλόπολης και Τάκα) και σε ποταμούς των Περιφερειών Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης (Αξιό, Στρυμόνα, Νέστο, Δεσπάτη, Έβρο και Άρδα).
Καταπολέμηση παράνομης διακίνησης ραδιενεργών υλικών
Στο πλαίσιο των ενεργειών για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης ραδιενεργών υλικών, σε πύλες εισόδου της χώρας έχουν εγκατασταθεί συστήματα ανίχνευσης ραδιενέργειας.
Οι συναγερμοί που σημειώθηκαν το 2023 ήταν αθώοι. Δεν απαιτήθηκε η ενεργοποίηση του μηχανισμού έκτακτης ανάγκης ούτε η δήλωση κάποιου περιστατικού στη διεθνή βάση παράνομης διακίνησης ραδιενεργών υλικών (ITDB).
Μετρήσεις περιβαλλοντικών δειγμάτων
Στο πλαίσιο του προγράμματος εποπτείας ραδιενέργειας περιβάλλοντος και της παροχής υπηρεσιών πραγματοποιούνται μετρήσεις με τις μεθόδους της α και γ-φασματοσκοπικής ανάλυσης και της ολικής α/β ακτινοβολίας που αφορούν δείγματα: χώματος, νερού, τροφίμων, φίλτρων αέρα, οικοδομικών υλικών, υλικών με αυξημένη φυσική ραδιενέργεια και αντικείμένων/υλικών που εντοπίζονται συνήθως στο πλαίσιο ελέγχου παλαιών μετάλλων.
Κατά το έτος 2023 πραγματοποιήθηκαν 198 μετρήσεις με α-φασματοσκοπία, 318 μετρήσεις με γ-φασματοσκοπία και 291 μετρήσεις με υγρό σπινθηριστή.
Ραδιολογικός έλεγχος κατά την εισαγωγή φορτίων παλαιών μετάλλων (scrap)
Για την εισαγωγή παλαιών μετάλλων απαιτείται πιστοποιητικό μετρήσεων από τη χώρα προέλευσης. Με βάση τις μετρήσεις που αναγράφονται στο πιστοποιητικό, και εφόσον έχει εκδοθεί από αποδεκτό φορέα, η ΕΕΑΕ εκδίδει πιστοποιητικό ραδιενέργειας για την εισαγωγή. Σε περιπτώσεις που κριθεί απαραίτητο γίνονται επιπλέον επιτόπιες μετρήσεις από την ΕΕΑΕ.
Συνολικά το 2023 εκδόθηκαν από την ΕΕΑΕ 1.310 πιστοποιητικά ραδιενέργειας για εισαγωγές scrap. Οι συναγερμοί των σταθερών ανιχνευτικών διατάξεων (τύπου portal) που είναι εγκατεστημένες σε εγκαταστάσεις ΧΥΤΑ και βιομηχανίες επεξεργασίας μετάλλων όλης της χώρας ενεργοποιήθηκαν σε 5 περιπτώσεις ραδιενεργών ευρημάτων.
Δείτε εδώ την αναλυτική έκθεση παρουσίασης των δραστηριοτήτων του έτους 2023.
