Στις 11 Σεπτεμβρίου 2025 κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Ομάδας Εργασίας για τις Ιατρικές Εφαρμογές στο Ελσίνκι, το δίκτυο Ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών ακτινοπροστασίας «HERCA» (Heads of the European Radiological Protection Competent Authorities), επανεκκινεί την ευρωπαϊκή εκστρατεία ενημέρωσης με σύνθημα «Επιλέγω την κατάλληλη απεικονιστική εξέταση για τον ασθενή μου!».
Η εκστρατεία υποστηρίζεται από 21 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, με στόχο την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη συνετή χρήση των ιατρικών ακτινολογικών εξετάσεων.
Η πρωτοβουλία αυτή απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα παραπομπής σε ιατρικές εξετάσεις με ακτινοβολίες. Παρότι η ιατρική απεικόνιση αποτελεί ισχυρό εργαλείο για τη διάγνωση και τη θεραπεία του ασθενούς, ταυτόχρονα συνεπάγεται έκθεση σε ιοντίζουσα ακτινοβολία, η οποία μπορεί να ενέχει κινδύνους για την υγεία, εάν δεν αιτιολογείται επαρκώς. Η τήρηση της αρχής της αιτιολόγησης αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για την ενίσχυση του συστήματος ακτινοπροστασίας και τη γενικότερη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας.
Αν και οι ακτινολογικές εξετάσεις θα πρέπει πάντα να ωφελούν τον ασθενή, πολλές μελέτες σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν δείξει ότι σημαντικός αριθμός αυτών των εξετάσεων δεν είναι αναγκαίος. Η συντονισμένη δράση EU-JUST-CT ανέδειξε πρόσφατα ότι έως και 40% των αξονικών τομογραφιών που πραγματοποιούνται σε ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να είναι ακατάλληλες. Αντίστοιχα, το 2016, η Ευρωπαϊκή δράση για τη σημασία της αιτιολόγησης στη διαγνωστική ακτινολογία (European Inspection Campaign to Assess Patient Radiation Protection in Diagnostic Radiology) που υλοποιήθηκε με πρωτοβουλία του HERCA, υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη ευαισθητοποίησης των επαγγελματιών υγείας για τη σημασία της αιτιολόγησης στην ιατρική απεικόνιση.
Το ενημερωτικό υλικό της εκστρατείας βασίζεται σε 7 κεντρικά ερωτήματα, τα οποία οι παραπέμποντες ιατροί συστήνεται να λαμβάνουν υπόψη σε κάθε περίπτωση . Οι απαντήσεις διευκολύνουν την επιλογή της πιο κατάλληλης απεικονιστικής εξέτασης για τον ασθενή ή την επιλογή εναλλακτικών εξετάσεων. Παράλληλα, καθιστούν πιο αποτελεσματική την επικοινωνία μεταξύ ιατρών και ασθενών αναφορικά με τις ιατρικές εξετάσεις με ακτινοβολίες.
Τα οφέλη για τον ασθενή είναι πολλαπλά:
- η σωστή διάγνωση μέσω της κατάλληλης εξέτασης,
- η έναρξη της κατάλληλης θεραπείας χωρίς καθυστέρηση και
- η αποφυγή περιττών εξετάσεων που δεν προσφέρουν κανένα κλινικό όφελος.
Η ΕΕΑΕ συμμετέχει στην ευρωπαϊκή αυτή εκστρατεία με τη δημοσιοποίηση του ενημερωτικού υλικού στην ελληνική γλώσσα, έχοντας συμβάλλει και στο στάδιο ανάπτυξής του. Το υλικό που είναι διαθέσιμο σε πολλές γλώσσες, καθώς και οι σύνδεσμοι των αρμόδιων αρχών των χωρών που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία αυτή, είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο του HERCA.
Η εκστρατεία ξεκίνησε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2019. Ωστόσο, η πανδημία Covid-19 εμπόδισε την υλοποίηση των προγραμματισμένων εθνικών δράσεων. Για τον λόγο αυτό και σε συνέχεια των πρόσφατων ευρημάτων της συντονισμένης δράσης EU-JUST-CT, το HERCA αποφάσισε την επανεκκίνησή της.
Ακολουθεί το ενημερωτικό υλικό δομημένο σε 7 ερωτήματα:
Εάν έχω ήδη καταλήξει σε διάγνωση, υπάρχει επιπλέον όφελος από μια ακτινολογική εξέταση;
Θα μπορούσε ο ασθενής μου να κάνει και άλλη ακτινολογική εξέταση αν έχει κάνει μια πρόσφατα;
Γνωρίζει ο ασθενής μου ότι η αξονική τομογραφία δεν είναι ακίνδυνη;
Πώς εξασφαλίζω ότι ο ασθενής μου θα κάνει την πιο κατάλληλη απεικονιστική εξέταση;
Γιατί είναι σημαντικό να ρωτάω αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης;
Τι πρέπει να γνωρίζω πριν παραπέμψω ένα παιδί για απεικονιστική εξέταση;
Δείτε τη σχετική ανακοίνωση του HERCA.
