Ευρήματα ανιχνευτικού μηχανισμού σε τελωνεία και χαλυβουργίες

Στις πύλες εισόδου της χώρας (τελωνεία, αεροδρόμιο), καθώς και στις χαλυβουργίες, είναι εγκατεστημένες σταθερές ανιχνευτικές διατάξεις (portals) για την ανίχνευση ραδιενέργειας. Το προσωπικό που τα χειρίζεται είναι κατάλληλα εκπαιδευμένο να πραγματοποιήσει τους απαραίτητους ελέγχους σε περίπτωση ενεργοποίησης τους κατά τη διέλευση οχημάτων, εμπορευμάτων ή ατόμων. Η ΕΕΑΕ ενημερώνεται για τις περιπτώσεις συναγερμών και, όταν απαιτείται, πραγματοποιεί επιτόπιους ελέγχους και υποδεικνύει τρόπους διαχείρισης των ραδιολογικών ευρημάτων. Τα ρυπασμένα αντικείμενα και οι ραδιενεργές πηγές τίθενται υπό ρυθμιστικό έλεγχο.

α. Ενεργοποίηση ανιχνευτικών συστημάτων που είναι εγκατεστημένα σε χαλυβουργίες

Στις χαλυβουργίες τα ανιχνευτικά συστήματα χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο εμπορευμάτων και φορτίων παλαιών μετάλλων για ραδιενέργεια. Στη συνέχεια παρουσιάζονται περιπτώσεις συναγερμών κατά την τελευταία δεκαετία για τις οποίες υπήρξε διαχείριση από την ΕΕΑΕ.

ΗμερομηνίαΠεριγραφή
04-02-2023 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε, σιδεροσωλήνας ρυπασμένος με φυσική ραδιενέργεια  Ra-226.  Η μέγιστη  δόση από γ-ακτινοβολία σε επαφή με τον σωλήνα  ήταν  στο  μέσο μήκος   του σωλήνα και ήταν ίση με  6 μSv/h.
26-08-2022 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε μεταλλικός σωλήνας ρυπασμενος με Ra-226, με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 300 nSv /h.
14-06-2022 Σε εταιρία συλλογής scrap εντοπίστηκε μικρό τεμάχιο σε μορφή κυλίνδρου(περίπου 20 επί 30 cm ύψος), στον οποίο μετρήθηκε εξωτερικά ρυθμός ισοδύναμης δόσης περί το 18-27 μSv/h.
03-06-2022 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε μεταλλικό αντικείμενο διαμέτρου ~20 cm, με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 12,6 μSv/h.
08-04-2022 Σε χώρο αποκομιδής απορριμμάτων εντοπίστηκαν και μετρήθηκαν απορρίμματα σκραπ μετάλλων, με  περιοχές στις οποίες μετρήθηκε εξωτερικά ρυθμός ισοδύναμης δόσης περί τα 0.060-0.090 μSv/h (Th-232 και Ra-226).
18-03-2022 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε μεταλλικός σωλήνας μήκους ~1m και διαμέτρου ~10cm, με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 2.37 έως 2.94 μSv/h.
02-12-2021 Σε εταιρία συλλογής scrap εντοπίστηκε μεταλλικό τεμάχιο στο οποίο σημειώνονταν ενδείξεις, γύρω στα 4μSv/h (Ra-226).
12-04-2021 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε  ένα μεταλλικό δοχείο  διαμέτρου ~50cm, με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των ~25 μSv/h (Ra-226).
12-04-2021 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε  αγωγός μήκους μήκους ~60 cm, και διαμέτρου ~10cm , με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 9 μSv/ h (Ra-226).
22-03-2021 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε  αγωγός μήκους ~70 cm, και διαμέτρου ~20cm , με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 15-17 μSv/ h (Ra-226).
06-11-2020 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε  αγωγός μήκους 1-1.5m, και διαμέτρου ~40cm, με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 0.19-0.23 μSv/h (Ra-226).
21-10-2020 Σε εταιρία συλλογής scrap εντοπίστηκε μεταλλικό τεμάχιο που περιείχε μια πηγή Cs-137, και Am – 241, με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 180-250 μSv/h.
13-10-2020 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε μεταλλικό εξάρτημα με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 4 μSv/h.
31-10-2019 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε κεφαλή αλεξικέραυνου με ρυθμό ισοδύναμης δόσης που δεν ξεπερνούσε τα 35 μSv/h.
07-10-2019 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε διακόπτης με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 1.5 μSv/h (Th-232).
09-08-2019 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε εξάρτημα με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 4 μSv/h.
09-08-2019 Σε προς ανακύκλωση πλοίο εντοπίστηκε καντράν με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 30 μSv/h (Ra-226).
14-06-2019 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε καντράν (στροφόμετρο) με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 17 μSv/h.
19-03-2019 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκαν 11 καντράν με ρυθμό ισοδύναμης δόσης στην περιοχή 3 - 7 μSv/h.
22-02-2019 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε τμήμα καντράν με ρυθμό ισοδύναμης δόσης στην περιοχή 3 - 7 μSv/h.
09-02-2019 Σε εταιρία συλλογής scrap εντοπίστηκαν 3 διακόπτες με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 7 μSv/h (Ra-226).
15-01-2019 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε τμήμα κινητήρα με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 9 μSv/h.
19-12-2018 Σε εργοστάσιο ανακύκλωσης μετάλλων εντοπίστηκε πηγή Cs-137 ενεργότητας της τάξης των 100 μCi.
14-12-2018 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε τμήμα κινητήρα με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 8 μSv/h.
10-08-2018 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε τμήμα πίνακα ελέγχου αεροσκάφους/ελικοπτέρου με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 8 μSv/h.
05-03-2018 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε έλασμα με ρυθμό ισοδύναμης δόσης της τάξης των 2 μSv/h (Zn-65).
22-11-2017 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκε βαρέλι εντός του οποίου ο ρυθμός ισοδύναμης δόσης έφθανε τα 40 μSv/h. Το ραδιονουκλίδιο που ταυτοποιήθηκε ήταν Th-232.
07-11-2017 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκαν ρινίσματα σιδήρου διάσπαρτα των οποίων ο ρυθμός ισοδύναμης δόσης έφθανε τα 200-300 nSv/h. Το ραδιονουκλίδιο που ταυτοποιήθηκε ήταν Ra-226.
13-09-2017 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκαν 4 τμήματα σωληνώσεων και 14 κινητήρες αεροσκαφών. Οι μετρήσεις ρυθμού ισοδύναμης δόσης στο εξωτερικό των σωληνώσεων έφθαναν μέχρι 20 μSv/h (Ra-226) και στους κινητήρες μέχρι 8 μSv/h (Τh-232).
13-07-2017 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκαν μεταλλικά αντικείμενα με αυξημένα επίπεδα φυσικής ραδιενέργειας.
12-10-2016 Σε μονάδα ανακύκλωσης εντοπίστηκε αντικείμενο με πηγή Cs-137, ενεργότητας 2 MBq.
10-03-2016 Σε εργοστάσιο επεξεργασίας μετάλλων εντοπίστηκαν δύο αντικείμενα, ένα βιομηχανικό εξάρτημα με μέγιστο ρυθμό ισοδύναμης δόσης 4 μSv/h (Ra-226) και ένα πέτρωμα (U-238) με εκτιμώμενη συγκέντρωση 500 Bq/g.
04-03-2015 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε αντικείμενο με πηγή Cs-137 και πηγή Co-60.
14-04-2014 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε ιστορικό αντικείμενο με πηγή Ra-226 για την ραδίωση του νερού.
10-03-2014 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε ιστορικό αντικείμενο με πηγή Ra-226 για την ραδίωση του νερού.
07-10-2013 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε μια βιομηχανική πηγή  Cs-137 εκτιμώμενης ενεργότητας 18-37 MBq.
23-09-2013 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε τμήμα κινητήρα αεροσκάφους κατασκευασμένο από κράμα μετάλλων με Th-232. Ο μέγιστος ρυθμός ισοδύναμης δόσης κυμαινόταν στα 14 μSv/h.
17-09-2013 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε μια βιομηχανική πηγή  Cs-137εκτιμώμενης ενεργότητας 7.4 MBq.
29-07-2013 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκαν τρία τμήματα σωληνώσεων με αυξημένα επίπεδα φυσικής ραδιενέργειας.
17-06-2013 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκαν φθορίζουσες οθόνες, οι οποίες περιείχαν Ra-226.
26-04-2013 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε φθορίζουσα οθόνη, η οποία περιείχε Ra-226.  Ο ισοδύναμος ρυθμός δόσης κυμαινόταν στα 5 μSv/h.
05-10-2012 Εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε φθορίζουσα οθόνη, η οποία περιείχε Ra-226.  Ο ισοδύναμος ρυθμός δόσης κυμαινόταν στα 16 μSv/h.
25-09-2012 Εντός φορτίων ηλεκτρικού εξοπλισμού προς ανακύκλωση εντοπίστηκαν 85 ηλεκτρικοί διακόπτες που περιείχαν Ra-226 και H-3. Ο ισοδύναμος ρυθμός δόσης ανά αντικείμενο κυμαινόταν στα 6 μSv/h.
21-09-2012  Σε εταιρεία ανακύκλωσης μετάλλων, εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε πηγή Co-60 (0.1 MBq, αρχικής ενεργότητας 185 MBq).
14-12-2011  Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός φορτίου παλαιών μετάλλων πηγή Cs-137 (1 GBq, αρχικής ενεργότητας 3.7 GBq).
05-09-2011 Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός φορτίου παλαιών μετάλλων πλήρως εξαντλημένη βιομηχανική πηγή Ir-192 εντός δοχείου μεταφοράς απεμπλουτισμένου ουρανίου (21.5 kg).
05-08-2011  Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός φορτίου παλαιών μετάλλων κλειστή πηγή Cs-137 (5 MBq).
14-01-2011  Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός φορτίου παλαιών μετάλλων κλειστή πηγή Sr-90 (370ΜΒq) και Cs-137 (185 kBq).
22-04-2010  Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός φορτίου παλαιών μετάλλων μια βιομηχανική πηγή Co-60 ενεργότητας 740MBq.
21-01-2009 Εντοπίστηκαν σε χαλυβουργία εντός φορτίου παλαιών μετάλλων μια συσκευή μέτρησης πυκνότητας υγρασίας χώματος, η οποία περιείχε κλειστή πηγή Cs-137, Am-241/Be και ένα τμήμα σωλήνωσης ρυπασμένο με Ra-226.
23-06-2009 Εντοπίστηκαν σε χαλυβουργία εντός εισαγομένου φορτίου παλαιών μετάλλων τρία σύρματα τα οποία έφεραν στο άκρο τους ραδιενεργό πηγή Ra-226 με ρυθμό ισοδύναμης δόσης σε επαφή που κυμαινόταν από 30 έως 120μSv/h, τρία καντράν με Ra-226 των οποίων ο ρυθμός ισοδύναμης δόσης σε επαφή κυμαινόταν από 3 έως 7μSv/h και ένα ανοξείδωτο μέταλλο ρυπασμένο με Ra-226 (NORM) με ρυθμό ισοδύναμης δόσης σε επαφή που κυμαινόταν από 3 έως 5μSv/h. Τα εν λόγω υλικά συσκευάστηκαν και επεστράφησαν στον προμηθευτή με το πλοίο σύμφωνα με τους διεθνείς κανονισμούς μεταφορών.
23-05-2008 Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός εισαγομένου φορτίου παλαιών μετάλλων Eu-152 (> 1 GBq). Η πηγή επεστράφη στον αποστολέα του φορτίου.
04-09-2008 Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός φορτίου παλαιών μετάλλων όργανο μέτρησης στάθμης, το οποίο περιείχε πηγή Ra-226 άγνωστης ενεργότητας.
09-12-2005 Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός εισαγομένου φορτίου παλαιών μετάλλων με πλοίο κλειστή βιομηχανική πηγή Cs-137 ενεργότητας 18.5 TBq εντός σφαιρικού δοχείου, κλειστή βιομηχανική πηγή Cs-137 άγνωστης ενεργότητας εντός σφαιρικού δοχείου, πηγή Ra-226 εντός στρατιωτικού οργάνου, πηγή Ra-226 υπό μορφήν μεταλλικών πλακιδίων, πιθανώς προερχόμενα από αλεξικέραυνα, και επτά ρυπασμένα αντικείμενα με υψηλά επίπεδα φυσικής ραδιενέργειας.
08-04-2005 Εντοπίστηκε σε χαλυβουργία εντός φορτίου παλαιών μετάλλων βιομηχανική κλειστή πηγή Cs-137 ενεργότητας 3.7 GBq, και κατεστραμμένη βελόνα Ra-226 ενεργότητας 370MBq.
19-04-2004 Εντοπίστηκε εντός φορτίου χώματος από διάνοιξη σήραγγος πηγή Cs-137 ενεργότητας μικρότερης των 5kBq.
02-01-2002 Σε μάντρα παλαιών μετάλλων και εντός φορτίου παλαιών μετάλλων εντοπίστηκε πηγή Cs-137 ενεργότητας 700MBq και επεστράφη στον εξουσιοδοτημένο κάτοχό της.

 

β. Ενεργοποίηση ανιχνευτικών συστημάτων που είναι εγκατεστημένα σε τελωνεία

Στα τελωνεία της χώρας, καθώς και στον Διεθνή Αερολιμένα "Ελευθέριος Βενιζέλος", λειτουργούν σταθερά συστήματα ανίχνευσης ραδιενέργειας, με στόχο την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης ραδιενεργών υλικών. Αναφέρεται συνολικά ότι από το έτος 2004, οι συναγερμοί ανίχνευσης ακτινοβολίας που καταγράφηκαν από τα εγκατεστημένα συστήματα σε τελωνειακούς σταθμούς και στον διεθνή αερολιμένα αφορούσαν στην συντριπτική τους πλειοψηφία αθώους συναγερμούς, αφορούσαν δηλαδή τον εντοπισμό:

  • υλικών με αυξημένες συγκεντρώσεις φυσικών ραδιονουκλιδίων (π.χ. γρανίτες, πλακάκια, τρόφιμα με αυξημένο κάλιο),
  • αντικειμένων με φυσικά ραδιονουκλίδια (κυρίως Ra-226) όπως παλαιά ρολόγια και πυξίδες,
  • ραδιονουκλιδίων που χρησιμοποιούνται στην ιατρική.

Ο εντοπισμός τους έγινε από τους τελωνειακούς υπαλλήλους με βάση τις διαδικασίες που έχει ορίσει η ΕΕΑΕ. Σε λίγες περιπτώσεις χρειάστηκε η συμβολή επιστημόνων της ΕΕΑΕ για την ειδικότερη διερεύνηση περιστατικών, από την οποία δεν προέκυψε κάποιο εύρημα που να σχετίζεται με παράνομη διακίνηση ραδιενεργών υλικών.

Ωστόσο, εκτός των αθώων συναγερμών εμφανίζονται σπανίως και κάποια περιστατικά, που αφορούν κυρίως στην ανακύκλωση των παλαιών μετάλλων (εντοπισμός Eu-152 και Co-60 σε διερχόμενα φορτηγά κατά το παρελθόν), τα οποία εξετάζονται κατά περίπτωση από την ΕΕΑΕ και δρομολογούνται οι κατάλληλες ενέργειες, εφόσον απαιτούνται.

  

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd