Κλιμάκωση ενεργειών συμμόρφωσης με βάση το μέγεθος της επικινδυνότητας

Μοντελο Ενεργειων Συμμορφωσης

Με στόχο τη διασφάλιση της συνέπειας και της ομοιομορφίας στην επιβολή μέτρων και κυρώσεων σε περιπτώσεις παράβασης των Κανονισμών Ακτινοπροστασίας, η ΕΕΑΕ ανέπτυξε Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης (ΜΕΣ).

Το μοντέλο αντιστοιχίζει τα είδη ενεργειών συμμόρφωσης, όπως αυτά καθορίζονται στο νομοθετικό πλαίσιο, με την διακινδύνευση (risk) των παραβάσεων. Επίσης, το ΜΕΣ παρέχει καθοδήγηση για τη διαδικασία υπολογισμού των επιβαλλόμενων προστίμων σύμφωνα με τις αρχές της Συνέπειας, της Διαφάνειας και της Αναλογικότητας.

Το ΜΕΣ δεν εισάγει ρυθμίσεις (δηλαδή, νομικά δεσμευτικούς κανόνες) αλλά αποτελεί το πρακτικό εργαλείο το οποίο, με τρόπο ομοιόμορφο αλλά και κατάλληλο για τα χαρακτηριστικά και τις συνθήκες του συγκεκριμένου πεδίου εποπτείας, καθοδηγεί τα αρμόδια όργανα της ΕΕΑΕ να εφαρμόσουν τα κυρωτικά συστήματα, λαμβάνοντας υπόψη και την έννοια της διακριτικής τους ευχέρειας με στόχο πάντα την επίτευξη του μέγιστου δυνατού επιπέδου ακτινοπροστασίας και πυρηνικής και ραδιολογικής ασφάλειας.

Το ΜΕΣ υποστηρίζει την ορθή λήψη αποφάσεων θέτοντας υπόψη των οργάνων της ΕΕΑΕ τα κατάλληλα κριτήρια και παραμέτρους που θα λαμβάνονται υπόψη πριν την επιλογή των ενεργειών συμμόρφωσης σε περιπτώσεις παραβάσεων που δημιουργούν κινδύνους για βασικές πτυχές του δημόσιου συμφέροντος (νοούμενου, μεταξύ άλλων, και της ασφάλειας των εργαζομένων, ασθενών και μελών του κοινού καθώς και της προστασίας του περιβάλλοντος). Ως εγχειρίδιο υποστήριξης της λήψης αποφάσεων, το ΜΕΣ εντάσσεται στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης (ΟΣΔ) που τηρεί η ΕΕΑΕ.

Η προσέγγιση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων ακολουθεί τη λογική της πυραμίδας κλιμάκωσης των ενεργειών συμμόρφωσης ανάλογα με το μέγεθος της επικινδυνότητας.

Είδη συμμόρφωσης ανάλογα με το μέγεθος της επικινδυνότητας

Κατά περίπτωση, ο στόχος και ο χαρακτήρας των ενεργειών που αποφασίζονται μπορεί να διαφοροποιείται. Άλλες φορές ενδέχεται να έχει κατασταλτικό χαρακτήρα και άλλες προληπτικό. Τα προτεινόμενα μέτρα και κυρώσεις που εφαρμόζει η ΕΕΑΕ κλιμακώνονται ως εξής:

α) Παροχή της απαραίτητης ενημέρωσης και πληροφόρησης.

β) Σύσταση για ανάληψη δράσης εντός προθεσμίας για την αποκατάσταση ελλείψεων και την αποφυγή επανεμφάνισής τους/ Προειδοποίηση επιβολής κυρώσεων (επανέλεγχος μετά το πέρας της προθεσμίας για τη διαπίστωση της άρσης ή εξακολούθησης της μη συμμόρφωσης).

γ) Επιβολή προστίμου (μετά από προηγούμενη ακρόαση των ενδιαφερομένων).

δ) Αναστολή λειτουργίας της εγκατάστασης.

ε) Προσωρινή ή οριστική ανάκληση της άδειας.

Μετά τον καθορισμό του μεγέθους της επικινδυνότητας, ακολουθεί εκτίμηση των «επιχειρηματικών παραγόντων» (όπως για παράδειγμα πιθανή επιδίωξη οικονομικού πλεονεκτήματος) πριν τη λήψη της τελικής απόφασης για την επιβολή πιθανών μέτρων ή κυρώσεων.

Στο εγχειρίδιο του ΜΕΣ παρέχεται διεξοδική μεθοδολογική καθοδήγηση για τον υπολογισμό των επιβαλλόμενων προστίμων, με βάση τη σοβαρότητα της διοικητικής παράβασης και με τη συνεκτίμηση των προβλεπόμενων κριτηρίων και υποκριτηρίων (επιβαρυντικοί ή ελαφρυντικοί παράγοντες).

Το ΜΕΣ δύναται να τροποποιηθεί, με βάση την εμπειρία από την εφαρμογή του.