Τα ακτινολογικά εργαστήρια δεν παράγουν νοσοκομειακά ραδιενεργά απόβλητα.

Σύμφωνα με τους Κανονισμούς Ακτινοπροστασίας (ΠΔ 101/2018, Α’ 194/2018 και των κατ’ εξουσιοδότηση αυτού κανονιστικών πράξεων, ιδίως της ΚΥΑ 45872/26.03.2019, Β’ 1103/03.04.2019, όπως ισχύει), αλλά και το γενικότερο πλαίσιο για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων (ΚΥΑ 35225/21.04.2023, Β’ 2638/21.04.2023), η διαχείριση των νοσοκομειακών ραδιενεργών αποβλήτων πραγματοποιείται εντός των νοσηλευτικών ιδρυμάτων και των ιατρικών κέντρων, όπου αυτά παράγονται, υπό την ευθύνη του οργανισμού – κατόχου της άδειας λειτουργίας. Συγκεκριμένα, το προσωπικό των νοσηλευτικών ιδρυμάτων και των ιατρικών κέντρων συλλέγει και ελέγχει τα απόβλητα ως προς τη ραδιενέργειά τους και, αν δεν πληρούνται τα θεσμοθετημένα όρια αποδέσμευσης (πίνακες του Παραρτήματος VII του ΠΔ 101/2018), τα αποθηκεύει σε ειδικά χωροθετημένες περιοχές εντός των εγκαταστάσεών τους, έως ότου απομειωθεί η ραδιενέργειά τους και να είναι επιτρεπτή η αποδέσμευσή τους ως μη ραδιενεργά απόβλητα. Η υλοποίηση σε πρακτικό επίπεδο της όλης διαδικασίας του ελέγχου αυτού πραγματοποιείται από το εντεταλμένο προσωπικό του ιδρύματος, σύμφωνα με σχέδιο διαχείρισης, το οποίο έχει υποβληθεί στην ΕΕΑΕ ως μέρος του υποβληθέντος φακέλου για την αδειοδότηση και έχει αξιολογηθεί θετικά από αυτή.

Επιπλέον, στα κοινά αστικά απορρίμματα, τα οποία κυρίως προέρχονται από οικίες και άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους, μπορεί να υπάρχουν ραδιορυπασμένα αντικείμενα, που προέρχονται από άτομα που έχουν υποβληθεί σε εξετάσεις/θεραπείες πυρηνικής ιατρικής. Η απόρριψη ραδιορυπασμένων αντικειμένων από οικίες και δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους, όπως χαρτιά υγείας, πάνες, χρησιμοποιημένα σκεύη σίτισης / φιάλες, χαρτοπετσέτες κ.α. στα κοινά αστικά απορρίμματα, είναι αναμενόμενη και αποδεκτή πρακτική, εφόσον ο ασθενής δεν παραμένει στον χώρο εξέτασης/θεραπείας, και δεν πρέπει να προκαλεί ανησυχία από άποψη ακτινοπροστασίας.

Η ΕΕΑΕ, έχει εκδώσει συμβουλευτικά, τα παρακάτω εποπτικά διαγράμματα δράσης που εφαρμόζονται ως πρακτικοί οδηγοί σε περίπτωση ενεργοποίησης των συστημάτων ανίχνευσης ραδιενέργειας που εγκαθιστούν φορείς εγκαταστάσεων διαχείρισης απορριμμάτων, όπως ενδεικτικά αποτεφρωτήρες, χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων – ΧΥΤΑ, σταθμοί μεταφόρτωσης απορριμμάτων – ΣΜΑ, μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων – ΜΕΑ. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία αλλά και την διεθνή πρακτική, οι εγκαταστάσεις διαχείρισης απορριμμάτων δεν υπάγονται σε κανονιστικό έλεγχο ακτινοπροστασίας, ούτε υπόκεινται σε υποχρέωση αδειοδότησης από την ΕΕΑΕ.

Διάγραμμα δράσης σε περίπτωση εντοπισμού ραδιορυπασμένων αντικειμένων σε απόβλητα κατά την άφιξη στις εγκαταστάσεις του αποτεφρωτήρα

Διαδικασίες δράσης σε περίπτωση εντοπισμού ραδιορυπασμένων αντικειμένων σε απόβλητα κατά την άφιξη στις εγκαταστάσεις των ΧΥΤΑ – ΣΜΑ – MEA

Η μακρόχρονη εμπειρία εφαρμογής καταδεικνύει ότι οι μετρήσεις των συστημάτων ανίχνευσης ραδιενέργειας ανιχνευτών πύλης στις εγκαταστάσεις φορέων εγκαταστάσεων διαχείρισης απορριμμάτων αποτελούν κατά βάση τυπικές περιπτώσεις εντοπισμού αντικειμένων ρυπασμένων με ιατρικά ραδιοϊσότοπα από πρακτικές πυρηνικής ιατρικής, τα οποία είναι βραχύβια, δηλαδή απομειώνονται εντός ωρών ή λίγων ημερών και δεν δημιουργούν ανησυχία από πλευράς ακτινοπροστασίας. Σε κάθε περίπτωση όμως, για τη βελτιστοποίηση της ασφαλούς παραλαβής των εισερχομένων φορτίων συνιστάται να ακολουθούνται τα βήματα που περιγράφονται στα ανωτέρω εποπτικά διαγράμματα δράσης.

Η ΕΕΑΕ, σε συνεργασία με τους κατά περίπτωση εποπτεύοντες φορείς των προαναφερθέντων εγκαταστάσεων διαχείρισης απορριμμάτων, δύναται να παρέχει τεχνική εκπαίδευση στο προσωπικό των εν λόγω εγκαταστάσεων αναφορικά με τη χρήση των οργάνων ανίχνευσης και τη διαδικασία ταυτοποίησης ιατρικών ραδιοϊσοτόπων.